Historia

Pierwsza informacja pisana o wsi pochodzi z 1299 roku i mówi o istnieniu dwóch osad, niemieckiej „Weykow Teutonicum” i „Slavico Weykow”. Nazwa miejscowości wywodzi się od słowiańskiego imienia Wojmir lub Wojsław. O dobrach w Wiejkowie pisali niemieccy historycy Pomorza w XVIII wieku. Szczegółowe dane majątkowe znajdziemy w dziełach Bruggemanna, Berghausa oraz w wydanej przed II wojną światową pracy Bronoscha-Ohle. Wzmianki o miejscowości Wiejkowo, pochodzące z XIX wieku znajdują się w Wydawnictwach topograficzno-statystycznych, oraz księgach adresowych. W latach 1482-1490 jako właściciel był odnotowany Klaus Guntersberg. W wieku XVI właściciele tych dóbr: Mateusz i Joachim mieli obowiązek wystawić trzech jeźdźców zbrojnych. W księgach polowych z 1628 roku zanotowano czterech właścicieli majątku: Mateusza, Massa, Albrechta i Henninga von Guntersberg. W tym samym czasie miejscowość tę zamieszkiwały 23 osoby: 6 najemnych robotników, 2 młynarzy i 4 owczarzy. Kolejna wzmianka dotycząca Wiejkowa pochodzi z 1649 roku i wymienia 4 osiadłych rolników. Kolejne informacje mają charakter ściśle notarialny. Eccard Henning von Guntersberg, właściciel tak zwanych małych dóbr Siniechowa, zapisany w księgach własnościowych 2 czerwca 1717 roku, odsprzedał je majorowi Wilhelmowi von Fleming, a 13 maja 1731 roku zapisał część dużych dóbr Wiejkowa oraz Siniechowa swojemu synowi Zygmuntowi von Guntersberg. 17 stycznia 1751 roku zmarł przedwcześnie jego starszy brat Ernest Jerzy.

Po tym wydarzeniu 5 listopada 1753 roku oddał w zastaw dobra Wiejkowa i Siniechowa Wilhelmowi von Fleming za 15 362 talary, a po niedługim czasie wykupił Siniechowo. 8 lipca 1753 roku wykupił majątek Wiejkowo major Erdmann Joachim von Danisdorf na 21 lat, za kwotę 4866 talarów. Po śmierci Ernesta Jerzego von Guntersberg, ostatniego lennika z tego rodu, panujący Wilhelm Fryderyk Karol Graf von Schwerin nadał 5 maja 1764 roku nowe lenno alodium wdowie po Guntersbergu, Amalii Zofii z domu von Kleist za sumę 5000 talarów, oraz czterem jej córkom Barbarze Renignie Juliannie Zofii, Katarzynie, Charlotte Amalii, Ernestynie Brygitte oraz Karolinie Hipolicie Sabinie. Po śmierci matki 10 marca 1766 roku rozdzielono dobra Wiejkowa i Siniechowa. Odbył się wolny konkurs na wykup dóbr na mocy orzeczenia sądowego spadkobierców, w dniu 4 stycznia 1775 roku zakończony 23 lipca 1775 roku. Za posiadłość uzyskano 24 000 talarów, za wiatrak sprzedany 21 kwietnia 1769 roku 800 talarów. Przeprowadzony w 1780 roku spis gruntów wykazał w Wiejkowie 12 łanów żyta, 4 owczarzy, 4 rolników, rybaka, nauczyciela oraz 16 robotników rolnych. 22 września 1788 roku spisano kontrakt na mocy którego właścicielem Wiejkowa został kapitan Mikołaj Herman von Berg, małżonek Zofii , najstarszej z sióstr. W roku 1842 po jego śmierci dobra Wiejkowa przeszły na jego córkę Aleksandrynę, oraz jej męża, tajnego radcę prawnego i starostę Fryderyka Wilhelma Alberta von Plotz. W 1870 roku zanotowano w Wiejkowie 215 mieszkańców, dobra rycerskie z 2789 morgami oraz wiatrak, zaś areał pól uprawnych zajmował 1019 ha. Prowadzono hodowlę owiec a park i ogród zajmował 8,12 ha. W XVIII wieku następuje rozbudowa założenia folwarcznego. Całość obejmuje: pałac, oficynę, park oraz zabudowania gospodarcze. W 1842 roku na miejscu starej kaplicy, która spłonęła dla lata wcześniej, wzniesiono neogotycki kościół. Orientowany, pierwotnie, otoczony cmentarzem i kamiennym murem.

Małżeństwo von Plotz w 1846 roku wybudowało pałac. Powstał on na miejscu ryglowego dworu wzniesionego przez rodzinę von Berg w końcu XVIII wieku. Budowniczym nowego pałacu był Eicksen, dyrektor Szkoły Przemysłowej w Szczecinie. W końcu XVIII wieku neorenesansowy pałac w typie willi włoskiej, został rozbudowany o przybudówkę przy elewacji północnej, taras i ryzalit przy elewacji wschodniej. W tym samym czasie nastąpiła zmiana zwieńczenia wieży.

Oficyna została wzniesiona w końcu XIX wieku w czasie rozbudowy pałacu. Ustawiona prostopadle do budynku głównego. Folwark został założony w XVIII wieku, zasadniczo rozbudowany w XIX wieku i na początku XX wieku na północ od pałacu. Złożony z dwóch prostokątnych dziedzińców, przy których ustawiono ceglane budynki gospodarcze.

Park naturalistyczny, założony został w pierwszej połowie XIX wieku nad zachodnim brzegiem jeziora Ostrowo. Wieloalejowy o zatartej sieci dróg. Za powierzchnią trawiastą rozciąga się pas najcenniejszego starodrzewu parku. Stanowią go głównie dęby, buki, jesiony, w wieku powyżej 200 lat pochodzące jeszcze z założenia parkowego przy dworze ryglowym. Najokazalsze to: dęby szypułkowe oraz buk pospolity. Rosną tu również po dziś dzień, okazy dębu burgundzkiego, dębu kaukaskiego jak też drzewa krzewy derenia jadalnego. Gatunki iglaste w parku to cisy, świerki pospolite oraz jodła kaukaska. Gatunkiem dominującym jest olsza czarna.

Z małżeństwa Aleksandryny i Wilhelma von Plotz narodziło się trzech synów. Duża różnica wieku między nimi i brak potomstwa u dwóch pierwszych braci spowodowała, że ostatecznie majątek znalazł się w posiadaniu najmłodszego z nich. On jako ostatni z rodu von Plotz zarządzał majątkiem. Był to majątek o charakterze rolniczym, uprawiano tu zboże oraz hodowano owce. Jako jedyny doczekał potomstwa z którym jednak musiał w 1945 roku opuścić rodzinną posiadłość. Po wojnie majątek przejęty został przez Państwowy Fundusz Ziemi i został wpisany na listę Państwowych Nieruchomości Ziemskich. Od 1958 roku administrowany przez Państwowe Gospodarstwo Rolne mające swą siedzibę w pałacu. Na początku lat osiemdziesiątych administracja PGR przeniosła się do innego budynku, a nie remontowany pałac popadł w ruinę. Po roku 1988 został uszkodzony dach budowli, reszta zaś doprowadzona została do dewastacji. Początkowo pałac przeznaczony do rozbiórki, został ponownie wpisany do Rejestru Konserwatora Zabytków.

Ostatni z rodu von Plotz, urodzony w Wiejkowie,
w ostatnich latach swego życia kilkakrotnie z sentymentem
odwiedzał dawny rodzinny majątek. Michał Kaszuba już
jako dzierżawca, a później właściciel gospodarstwa
miał zaszczyt poznać i gościć Państwa von Plotz.

Michał Kaszuba

Michał Kaszuba (28.08.1948 - 24.04.2004) był synem rolników ziemi dolnośląskiej. Wychowany został w Michałowie w gospodarstwie rolnym swoich rodziców Bazylego i Nadziei Kaszuba. Był pasjonatem wszystkiego co można by było powiązać z rolnictwem. Po ukończeniu w 1973 roku Akademii Rolniczej w Szczecinie podjął pracę jako zootechnik w Państwowym Gospodarstwie Rolnym Kozy koło Stargardu Szczecińskiego. Po około roku został specjalistą do spraw produkcji zwierzęcej w Państwowej Stadninie Koni Bielin. Na krótki czas zagościł jako zastępca dyrektora Spółdzielni Kółek Rolniczych w Moryniu. W 1977 roku został zastępcą dyrektora w Kombinacie Państwowych Gospodarstw Rolnych w Cedyni. Swą podróż zawodową zakończył w Wolinie w 1987 roku jako dyrektor Kombinatu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Pozostał na tym stanowisku aż do 1993 roku do czasu prywatyzacji. Kochając konie, przez wiele lat prowadził w Cedyni wraz ze swoim bratem Piotrem szkółkę jeździecką dla dzieci i młodzieży. Związany sentymentalnie ze światem miłośników koni, mając już własną hodowlę koni półkrwi i koni rasy wielkopolskiej został Prezesem Zachodniopomorskiego Związku Hodowców Koni oraz członkiem Zarządu Polskiego Związku Hodowców Koni.

Kolejną pasją w którą wprowadzili Go Przyjaciele: Stanisław Więcek, Zbigniew Garnuszewski i śp. Edward Leszczyszyn było myślistwo. Większe jednak znaczenie dla Michała miało czerpanie radości ze spotkań z nimi, jak poczucie bycia myśliwym. Choć - poczucie może i było, gorzej z resztą. Można przecież dokarmiać zwierzynę, można godzinami przypatrywać się jej przez lunetę, znać tradycje i zwyczaje ale czy koniecznie coś upolować? W ten też sposób przyjaźnił się nie tylko z Kołem Łowieckim Trop ale i z KŁ Tumak oraz z Wojskowym KŁ Orzeł.

Jako jeden z pierwszych w Polsce wydzierżawił 18 maja 1993 roku od Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa powierzchnię 1488,83 ha, w tym 1131,43 ha gruntów ornych położonych w Gminie Wolin przy gospodarstwie Rolnym Wiejkowo. Oficjalnie 1 czerwca 1993 roku powstało Gospodarstwo Rolne Wiejkowo Michał Kaszuba (01.06.1993 - 24.04.2004).

„ Każdy człowiek powinien mieć plany na sto lat naprzód ”
Krystyna Boglar

1 września 1993 roku została podpisana kolejna umowa dzierżawy na obręb Siniechowo i Wiejkowo o powierzchni 150, 18 ha. 1 listopada kolejna na obręb Wiejkówko o powierzchni 41,81 ha.

1 listopada 1993 roku powierzchnia dzierżawionych gruntów wyniosła 1680,82 ha. Dnia 21 listopada 1994 roku nastąpiło wyłączenie z przedmiotu dzierżawy powierzchni 73,73 ha z obrębu Zagórze, 31 maja 1995 roku zostały wyłączone działki o łącznej powierzchni 132 ,61 ha celem przygotowania ich do wykupu przez Barbarę i Michała Kaszuba co znalazło potwierdzenie w akcie notarialnym z 29 sierpnia 1995 roku. Wcześniej, bo 16 stycznia 1995 roku zostały wydzierżawione kolejne działki w Gminie Przybiernów, obręb Trzebianów o powierzchni 197,24 ha. Dnia 31 grudnia 1996 roku nastąpił kolejny wykup działek obrębu Wiejkowo o łącznej powierzchni 449,452 ha, w tym również wykup środków trwałych ruchomych i nie ruchomych. W związku z przejmowaniem gruntów na własność nastąpiły wyłączenia z przedmiotu umowy dzierżawy kilkudziesięciu ha, które zgodnie z warunkami umowy przejęła Agencja Własności Skarbu Państwa. Na dzień 8 maja 1998 roku Gospodarstwo obejmowało powierzchnię 1666,931 ha. Grunty własne stanowiły 655,792 ha, pozostała część to dzierżawa o powierzchni 1011,139 ha. Tego dnia do dzierżawy z dnia 18 maja 1998 roku przystąpiła córka Katarzyna Kaszuba, stając się obok Michała Kaszuba współ dzierżawcą w/w nieruchomości. Wraz z rodzicami dnia 25 września 1998 roku wykupili nieruchomość stanowiącą Zespół Pałacowo-Parkowy wpisany do rejestru zabytków.

( przejdź do galerii zdjęć )

Pałac w Wiejkowie rok 1976

Gospodarstwo opierało się na produkcji zwierzęcej: hodowli bydła mlecznego i trzody chlewnej, oraz produkcji roślinnej.

Trzoda chlewna utrzymywana była od 1993 roku początkowo jako stado towarowe. Od 1996 roku również jako stado hodowlane. Na dzień 1 czerwca 2003 roku stado liczyło 2000 sztuk, w tym 140 macior i 50 sztuk loszek hodowlanych. 80 sztuk macior hodowlanych rasy pbz i 60 sztuk macior towarowych. Maciory hodowlane były pod stałą oceną użytkowości. Gospodarstwo produkowało loszki czysto rasowe pbz i krzyżówkowe (pbz + wbp). Cofając się do roku 2001 ilość urodzonych prosiąt od jednej maciory wynosiła 22,10 sztuk, a w roku 2002 23,22 sztuk. Stado było ciągle udoskonalane pod względem genetycznym. Pracę hodowlaną prowadzono w celu zwiększenia płodności macior oraz mięsności tuczników. W roku było sprzedawane około 2800 sztuk tuczników. W gospodarstwie przeprowadzono modernizację części budynków dla trzody. Dalszą modernizację odłożono ze względu na znaczny spadek cen żywca wieprzowego. Swój duży wkład w prowadzeniu trzody chlewnej miała od 2001 roku Barbara Kaszuba małżonka właściciela gospodarstwa.

Produkcja mleka była od początku bardzo ważnym działem w gospodarstwie. W roku 2002 sprzedano 2.135.000 litrów mleka, w roku 2003 około 2.900.000 litrów. W roku 2003 stan bydła wynosił 768 sztuk, w tym 398 sztuk krów. W 2000 roku wybudowano halę udojową na 16 stanowisk, wyposażoną w pełne oprzyrządowanie do zarządzania stadem Firmy De Laval. Od tego też okresu krowy są utrzymywane w systemie wolno-stanowiskowym, przez cały rok korzystając z wybiegów. Dzięki systematycznej pracy w zakresie przygotowania pasz, sposobu utrzymania i pozyskiwania mleka oraz poprawieniu walorów genetycznych zwierząt osiągnięto podwojenie produkcji jednostkowej od krowy przez okres 10 lat z 3350 kg do 7238 kg, a pierwiastek za 100 dni laktacji z 1261 kg do 2270 kg. Produkcja roślinna w roku 2003 w chwili 10-lecia firmy przedstawiała się następująco: pszenica ozima 258 ha, pszenica jara 160 ha, jęczmień ozimy 162 ha, pszenżyto ozime 103 ha, buraki cukrowe 260 ha rzepak 208 ha kukurydza na silos 127 ha.

Nagrody, które otrzymało Gospodarstwo Rolne Wiejkowo Michał Kaszuba:

  1. List gratulacyjny od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego za wejście do grona laureatów szczebla ogólnopolskiego w konkursie AGRO-LIGA 2000.
  2. List gratulacyjny od Prezesa Rady Ministrów prof. Jerzego Buzka za wejście do grona laureatów szczebla ogólnopolskiego w konkursie AGRO-LIGA 2000.
  3. Dyplom za zajęcie I miejsca w konkursie AGRO-LIGA 2000 w kategorii „rolnicy” – województwa zachodniopomorskiego.
  4. List gratulacyjny od Wicepremiera, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jarosława Kalinowskiego za uzyskane wyróżnienie w konkursie Zachodniopomorski Gospodarz Roku 2001
  5. Dyplom wyróżnienia od Zachodniopomorskiej Wspólnoty Gospodarczej w Szczecinie w konkursie na najlepszego rolnika Pomorza Zachodniego roku 2001.
  6. V-ce Champion w kat. Pierwiastek, Agropomerania 2003 w Barzkowicach: nagroda ufundowana przez Stację Hodowli i Unasienniania Zwierząt Sp. z o.o. w Bydgoszczy

Copyright ©2011-2013 GR Wiejkowo. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Grafika: A.Marchlewski | Realizacja: Strony internetowe Szczecin
Wyświetleń: | Odwiedzin: 89611